ana sayfa >meme hastalıkları > meme kanseri > tanı


  anatomi ve epidemiyoloji > risk faktörleri > tanı > evreleme > tedavi > korunma > ender görülen kanser tipleri
  Tanı
Diğer bütün muayeneler gibi meme muayenesi de anamnez (öykü alınması) ile başlar. Anamnez alırken sorulması gerekli olan soruların en önemlileri şunlardır:

  • Şikayetiniz nedir?
  • Şikayetiniz ne zaman başladı?
  • Nasıl fark ettiniz?
  • Daha önce hiç doktor muayenesi veya tetkik yapıldı mı?
  • İlk adet yaşınız nedir?
  • Halen adet görüyor musunuz? Adetleriniz düzenli mi? Şikayetleriniz ile adetler arasında bir ilişki var mı?
  • Menopoza girdiyseniz kaç yaşında?
  • Çocuğunuz var mı? Varsa kaç tane?
  • İlk hamileliğiniz de kaç yaşındaydınız?
  • 1. derece (anneniz, kız kardeşleriniz veya kızlarınız) veya 2. derece yakınlarınızda (teyze, hala, yeğenler) meme kanseri veya yumurtalık kanseri hastası var mı?
  • Daha önce hiç meme biyopsisi yaptırdınız mı? Sonucu nedir?
  • Doğum kontrol hapı veya hormon tedavisi kullandınız mı?
  • Sürekli kullandığınız ilaçlar nelerdir?


Meme kanserinin en sık görülen belirtisi ağrısız bir kitlenin varlığıdır. Meme kanserinin daha seyrek görülen belirtileri arasında meme derisinde ödem, çekinti ve meme başından kanlı akıntı olması ve meme başının içe doğru dönmesi sayılabilir.

Meme kanserinin tedavisinde başarılı olabilmek için hastalığı erken yakalamak çok önemlidir. Bunun için;
  • Hastalardan iyi bir öykü alınmalı
  • İyi bir fizik muayene yapılmalı
  • Görüntüleme yöntemlerine başvurulmalı (mamografi ve ultrasonografi)
  • Gerekiyorsa biyopsi yapılmalıdır

Önerilen 20 yaşından sonra her ay kadınların meme muayenelerini kendi kendilerine yapmaları, 40 yaşından sonra yılda bir kez doktor muayenesinin yapılması ve uygun görülen görüntüleme yönteminin uygulanmasıdır. Çeşitli risk faktörleri nedeniyle meme kanseri açısından yüksek riskli kabul edilen kadınlarda ise doktor muayenesi ve yıllık izlem daha erken yaşlarda başlamalıdır.

  • Fizik muayene
  • Kendi kendini muayene
  • Görüntüleme yöntemleri
  • Biyopsi

    Kendi Kendine Meme Muayenesi

    Her kadının 20 yaşından itibaren ayda bir kez yapması gereken bir işlemdir. Ömür boyu devam edilmelidir. Meme kontrollerini düzenli olarak yapan kadın memelerinn doğal yapısına elini alıştırmış olur. Her zamankinden farklı bir şey hissettiğinde ise doktorununa baş vurur. Hastanın eliniyle hissettiği değişikliklerin büyük kısmı kanser ile ilişkili değildir.

    Muayene için en uygun dönem:
    • Adet gören kadınlarda adetin bitimini izleyen hafta,
    • Menopozdaki kadınlarda her ayın aynı günü (Her ayın 1'i ve 3'ü gibi),
    • Emziren kadınlarda; emzirmeyi takiben, göğüslerdeki süt boşaldıktan sonra,
    • Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda; her yeni ilaç kutusuna başlamadan önceki gün yapılmalıdır.
    Muayene
    • İki bölümü vardır: Gözle inceleme (inspeksiyon) ve elle muayene (palpasyon)

    Gözle inceleme Ayna karşısında yapılmalıdır. Belden yukarısı tamamen çıplak olmalıdır. Yeterli ışık olmalıdır.

    Muayene edilecek olan bölgeler: Memenin kendisi ve meme başları,
    Koltukaltları ve meme altı bölgeleridir.


    1.Her iki kolunuz serbestçe yanlarda, omuzlar dik olacak şekilde ayna karşısına geçiniz. Önden ve her iki yana dönerek memelerin büyüklüğüne, simetrisine, derinin rengine, şekline, meme başlarına meme altı bölgelere, koltukaltlarına bakın, iki meme aynı büyüklükte olmayabilir. Bu normal bir bulgudur.




    2. Aynı gözlemi kollarınızı yukarı kaldırdıktan sonra veya her iki kolunuz başınızın arkasındayken tekrarlayın. Bu sırada memeler, meme başları ve koltukaltı bölgelerine bakın. Koltukaltlarında kabarıklık olup olmadığına dikkat edin.



    3. Ellerinizi belinize, leğen kemiklerinin üzerine kuvvetle bastırın. Omuzlarınızı hafifçe çıkararak öne doğru eğilin. Önden ve her iki yandan göğüslerinize bakın. Deride, çekinti, çökme olup olmadığına dikkat edin.



    Meme derisinde çekinti, deride portakal kabuğu görünümü; kızarıklık; memelerden birinde büyüme; meme başlarında çökme ve kabuklu lezyonlar olup olmadığına dikkat edin. Herhangi bir farklı bulguda doktorunuzla bağlantı kurun.

    Meme başlarında tekrarlayan, inatçı, deri değişiklikleriyle birlikte olan yanma ve acımalar kanserin çok erken habercisi (Paget hastalığı) olabilir.

    Elle Muayene
    • Yatarken,
    • Duşta,
    • Ayna karşısında yapılabilir.


    Muayene edilecek olan bölgeler:
    • Memenin kendisi ve meme başları,
    • Koltukaltları ve meme altı bölgeleridir.
    • Elinizin üç orta parmağının yastık bölümleriyle (a), küçük dairesel hareketler çizerek baskı şiddetini hafiften kuvvetliye doğru artırarak muayeneye başlayın.
    • Sağ meme için sol, sol meme için sağ elinizi kullanınız (b,c).
    • Göğsünüzün tümünü yoklayarak muayene edin.
    • Aynı muayeneleri diğer göğsünüzde tekrarlayın.


    • Parmaklarınıza vücut losyonu veya sabun sürerek kayganlığı artırarak, daha rahat muayene edebilirsiniz.
    • § Köprücük kemiğinin altından başlayarak, tüm meme bölgesini muayene edin (Şekil A). Elinizi kaldırmadan kaydırarak birbirine paralel dikey çizgiler çizerek (a), veya köprücük kemiğinin altından başlayarak saat ibresi yönünde giderek içice geçen daireler çizerek (b), veya meme başında sonlanan oklar şeklinde (c) tüm memenizi muayene edin.


    • İlk muayeneler göğsünüzün yapısını tanımanıza yardımcı olur. Daha sonraki muayenelerde farklı, devam eden bir dolgunluk, kitle farketmeniz durumunda doktorunuzla bağlantı kurun.

      Yatarken elle muayene
      • En rahat muayene şeklidir.
      • Sırtüstü yatarak yapılabilir.


    Muayene edilecek olan bölgeler:
    • Memenin kendisi ve meme başları,
    • Koltukaltları ve meme altı bölgeleridir.
    • Muayene edeceğiniz taraftaki omuzaltına küçük bir yastık veya katlanmış bir havlu yerleştirin.
    • Aynı taraftaki kolunuzu başınızın üstüne koyun.
    • Diğer elinizin 3 orta parmağının yastık bölümleriyle dairesel hareketler çizerek ve baskı şiddetini hafiften kuvvetliye doğru artırarak muayeneye başlayın (a).




    • Kolunuzu yana koyun, diğer elinizle koltukaltı bölgesini muayene edin (b).
    • Aynı muayeneleri diğer göğsünüzde tekrarlayın.
    Ayakta, otururken, duşta elle muayene

    Muayene edilecek olan bölgeler:
    • Memenin kendisi ve meme başları,
    • Koltukaltları ve meme altı bölgeleridir.
    • Meme muayenesi yapılacak taraftaki kolunuzu başın üstüne veya arkasına koyun.
    • Diğer elinizin 3 orta parmağının yastık bölümleriyle dairesel hareketler çizerek ve baskı şiddetini hafiften kuvvetliye doğru artırarak muayeneye başlayın (a).




    • Koltukaltı bölgesini muayene edin (b).
    • Aynı muayeneleri diğer göğsünüzde tekrarlayın.
    * Bu sayfanın hazırlanmasında www.kanserleyasamak.org adresindeki bilgilerden yararlanılmıştır.