ana sayfa >meme hastalıkları > meme kanseri > tanı


  anatomi ve epidemiyoloji > risk faktörleri > tanı > evreleme > tedavi > korunma > ender görülen kanser tipleri
  Tanı
Diğer bütün muayeneler gibi meme muayenesi de anamnez (öykü alınması) ile başlar. Anamnez alırken sorulması gerekli olan soruların en önemlileri şunlardır:

  • Şikayetiniz nedir?
  • Şikayetiniz ne zaman başladı?
  • Nasıl fark ettiniz?
  • Daha önce hiç doktor muayenesi veya tetkik yapıldı mı?
  • İlk adet yaşınız nedir?
  • Halen adet görüyor musunuz? Adetleriniz düzenli mi? Şikayetleriniz ile adetler arasında bir ilişki var mı?
  • Menopoza girdiyseniz kaç yaşında?
  • Çocuğunuz var mı? Varsa kaç tane?
  • İlk hamileliğiniz de kaç yaşındaydınız?
  • 1. derece (anneniz, kız kardeşleriniz veya kızlarınız) veya 2. derece yakınlarınızda (teyze, hala, yeğenler) meme kanseri veya yumurtalık kanseri hastası var mı?
  • Daha önce hiç meme biyopsisi yaptırdınız mı? Sonucu nedir?
  • Doğum kontrol hapı veya hormon tedavisi kullandınız mı?
  • Sürekli kullandığınız ilaçlar nelerdir?


Meme kanserinin en sık görülen belirtisi ağrısız bir kitlenin varlığıdır. Meme kanserinin daha seyrek görülen belirtileri arasında meme derisinde ödem, çekinti ve meme başından kanlı akıntı olması ve meme başının içe doğru dönmesi sayılabilir.

Meme kanserinin tedavisinde başarılı olabilmek için hastalığı erken yakalamak çok önemlidir. Bunun için;
  • Hastalardan iyi bir öykü alınmalı
  • İyi bir fizik muayene yapılmalı
  • Görüntüleme yöntemlerine başvurulmalı (mamografi ve ultrasonografi)
  • Gerekiyorsa biyopsi yapılmalıdır

Önerilen 20 yaşından sonra her ay kadınların meme muayenelerini kendi kendilerine yapmaları, 40 yaşından sonra yılda bir kez doktor muayenesinin yapılması ve uygun görülen görüntüleme yönteminin uygulanmasıdır. Çeşitli risk faktörleri nedeniyle meme kanseri açısından yüksek riskli kabul edilen kadınlarda ise doktor muayenesi ve yıllık izlem daha erken yaşlarda başlamalıdır.

  • Fizik muayene
  • Kendi kendini muayene
  • Görüntüleme yöntemleri
  • Biyopsi

    Görüntüleme yöntemleri

    Memenin görüntülenmesi amacıyla en çok kullanılan teknikler mamografi ve ultrasonografidir. Manyetik rezonans görüntüleme son yıllarda yararlanılmaya başlanan ve sınırlı kullanım alanı  olan bir diğer tekniktir.

    Meme dokusunun X-ışınları ile görüntülenmesine mamografi denir. Yapılan çalışmalar mamografinin, meme kanserinin erken tanısında en önemli yöntem olduğunu göstermiştir.

    Meme iki levha arasında sıkıştırılarak değişik pozisyonlarda görüntüler alınır. Sıklıkla yukardan aşağıya doğru (kraniokaudal-CC) ve yandan (mediolateral-MLO) mamografiler çekilir. Meme ne kadar iyi sıkıştırılırsa o kadar iyi görüntü elde edilir. Ancak sıkıştırma esnasında hastanın çok fazla acı çekmesine de izin verilmemelidir.


    Önemli noktalar
    1. Meme kanserinin erken tanısında mamografinin yeri çok önemlidir. Bu nedenle hem kitle varlığında tanı amacıyla hem de hiçbir şikayeti olmayan kadınlarda tarama amacıyla kullanılır.
      1. Belirgin bir risk faktörü ve hiçbir şikayeti olmayan kadınlarda tarama işlemi 35-40 yaşında başlar.
      2. Şikayeti olmayan ancak meme kanseri gelişimi açısından yüksek risk içeren kadınlarda (örneğin ailesel meme kanseri) tarama amaçlı mamografiye daha erken yaşlarda başlanır.
    2. Mamografinin kendisinin yaydığı X-ışını kansere yol açmaz.
    3. Bazı şüpheli lezyonlardan örnek alınmasında mamografi eşliğinde işaretleme yapılabilir.
    4. Mamografi yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda (özellikle genç kadınlarda) ve protez ile rekonstrüksiyon yapılmış olanlarda tanısal amaçla yetersiz kalabilir.
    5. Mamografilerin değerlendirilmesi sırasında önemli bir basamak da yeni filmlerin daha önceki yıllara ait grafiler ile karşılaştırılmasıdır.

    Ultrasonografi özellikle genç ve/veya yoğun süt bezi dokusuna sahip kadınların meme dokusunda kitle varlığını ortaya koyma ve ayırıcı tanısında mamografiden üstündür. Meme kistlerinin tanı ve izleminde en değerli görüntüleme yöntemidir. Memedeki şüpheli bir kitleden örnek almak veya meme kistlerini boşaltmak amacıyla ultrasonografi rehberliğinden yararlanılabilir.

    Manyetik rezonans görüntüleme meme taraması amacıyla kullanılmaz. Bazı meme lezyonlarının ayırıcı tanısında mamografi ve ultrasonografiden üstün olabilir. Meme rekonstrüksiyonu yapılan hastaların izleminde kullanılabilir.